Recensie

The Bell Jar – Sylvia Plath

Sylvia Plath staat bekend als poëet en dat is ook hoe ik met haar kennis heb gemaakt. Ze weet gevoelens goed te beschrijven in mooie woorden. Enige bekendheid met haar poëzie en het verloop van haar leven maakten me benieuwd naar The Bell Jar, een novelle.

The Bell Jar – Sylvia Plath

Het verhaal

In The Bell Jar volg je het verhaal van een studente, Esther, die een prijs gewonnen heeft voor haar gedicht en daarvoor, samen met een groep andere dames, uitgenodigd wordt om in New York ervaring op te doen bij en magazine. Ze werkt, schrijft en gaat uit. Als ze bij thuiskomst te horen krijgt dat ze niet is toegelaten tot het college van haar wens raakt ze depressief. Niet veel later doet ze een poging haar leven te nemen, waarna een opname in een psychiatrische inrichting volgt. Langzaam maar zeker maak je als lezer het herstelproces mee.

Semi-autobiografisch

Met enige kennis van het leven van Plath was mij snel duidelijk dat we hier te maken hebben met een op haar eigen ervaringen gestoeld verslag. Het semi-autobiografische boek blijkt veel gebeurtenissen uit Plaths eigen leven te beschrijven, mogelijk in een andere volgorde gepresenteerd. Personages hebben andere namen en locaties zijn ook niet een-op-een overgenomen. De vraag van wat er in de realiteit gebeurd is speelt zich steeds af in je hoofd terwijl je het boek leest. Ik vind het dan ook moeilijk om een onderscheid te maken tussen enerzijds Esther en anderzijds Sylvia. Ze lijken in elkaar over te vloeien.

Psychiatrische behandelingen halverwege de twintigste eeuw

Het verhaal lezend in 2021 ben je verwonderd over de behandelingen die Plath en haar personage Esther moeten ondergaan tegen depressie halverwege de twintigste eeuw. Medicijven, maar ook meerdere malen elektroshocktherapie en het gebruik van insuline. Het lijkt zover af te staan van de medische zorg van vandaag de dag. En de herhaaldelijke psychische periodes in het leven van Esther  zijn dan, naast het feit dat het vrij gebruikelijk is dat depressies terugkeren, niet vreemd om je in te denken. Je vraagt je toch af wat er gebeurd zou zijn als er geluisterd zou zijn naar de patiënten. Maar in hoeverre dat is gebeurd is de vraag. Je leest over acties, niet over gesprekken tussen behandelaar en patiënt.

Realisme

Ja, we hebben het over een semi-autobiografisch werk. Maar daarmee heeft Plath ook een realistische wereld weten te beschrijven, iets wat ik niet vanzelfsprekend vind. De manier waarop zij omschrijft wat er in Esther omgaat, de handelingen die haar personage verricht, het is allemaal goed verwoord.

Dichtkunst

Naast het levensverhaal is er nog iets anders wat me opviel bij het lezen van het boek. De zinnen zijn bijna kunstwerken op zich. Niet allemaal natuurlijk, maar regelmatig herken ik de dichteres in het boek. Dit geeft het een extra dimensie voor mij.

Lezen of niet?

Zoals je al hebt kunnen opmaken is het geen light read. Het begin van het boek is naar mijn smaak te losjes. Het is een coming of age book waarbij de eerste hoofdstukken me eerder aan Bridget Jones’ Diary doet denken en waarbij niks wijst op de zwaardere hoofdstukken die zullen volgen. Ik heb uit deze eerste hoofdstukken geen meerwaarde op kunnen doen, behalve dat je kunt overwegen of het iets van achtergrondinformatie over je personage geeft of is toegevoegd om het onderscheid tussen leven met en zonder depressie te markeren.

De tweede helft van het boek heeft een duidelijk andere toon. De depressie is duidelijk voelbaar. En waar ik het interessant vind om het verhaal binnen een psychiatrische instelling te volgen, kan ik me goed voorstellen dat niet iedereen hierop zit te wachten.

Persoonlijk vind ik Plaths poëzie mooier dan dit boek. Wat niet wil zeggen dat het geen toegevoegde waarde kan hebben voor jou als lezer. Ben je geïnteresseerd in het leven en de werken van Sylvia Plath? Dan is dit toch wel een must om te lezen. Wil je een idee krijgen van hoe het is om met een depressie te leven? Dan zou je iets aan dit boek kunnen hebben. Verwacht alleen niet een verhaal met meerdere lagen aan te treffen of iets waar je een gelukkig mens van wordt. Dat zul je met het lezen van dit boek niet bereiken.

Informatie

Titel: The Bell Jar
Auteur: Sylvia Plath
ISBN: 978-1-7727-5440-7
Uitgeverij: Heinemann
Jaar: 1963     
Pagina’s: 498
Genre: Semi-autobiografisch

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *